Hyaluronik Asit Takviyesi Nedir? Kaynağı ve Formları
Hazırlayan: GYNAVITA İçerik Ekibi · Son güncelleme: 14.10.2026
Hyaluronik asit, vücutta ve ciltte doğal bulunan, iki şeker biriminin uzun bir zincir hâlinde art arda dizilmesiyle oluşan bir moleküldür (glikozaminoglikan). Takviyelerde çoğunlukla mikrobiyal fermantasyonla üretilen sodyum hyaluronat olarak yer alır; ağızdan alınan hyaluronik asit için Türk Gıda Kodeksi ve AB mevzuatında onaylanmış bir sağlık beyanı yoktur.
Hyaluronik asit nedir?
Hyaluronik asit, N-asetil-D-glukozamin ve D-glukuronik asit adlı iki şeker biriminin tekrar etmesiyle oluşan, dallanmamış uzun bir zincirdir. İlk kez 1934'te izole edilmiştir ve insanda hemen her dokuda bulunur [1]. En çok bilinen yerleri cilt, gözün camsı sıvısı ve bağ dokusudur. Zincir çok uzun olabilir; molekül ağırlığı milyonlarca Dalton'a ulaşabilir [2].
Kondroitin sülfattan farklı olarak hyaluronik asit sülfat grubu taşımaz ve bir proteine bağlanmadan da bulunabilir. Akraba moleküller için Kondroitin sülfat nedir? ve Glukozamin nedir? yazılarımıza bakabilirsiniz.
Hyaluronik asit takviyesi ne işe yarar?
EFSA, ağızdan alınan hyaluronik asit için sunulan sağlık beyanı başvurularını değerlendirmiş ve neden-sonuç ilişkisi kurulamadığı sonucuna varmıştır [4]. Bu nedenle hyaluronik asit için onaylı bir sağlık beyanı yoktur; takviyelerde yalnızca bir bileşen olarak tanımlanır ve etikette ya da tanıtımda ona sağlıkla ilgili bir etki atfedilemez.
Hyaluronik asidin kozmetik ürünlerde ve diğer alanlarda farklı kullanımları vardır. Bu kullanımlar ağızdan alınan takviyelerle aynı şey değildir ve birbirine kıyaslanmaz.
Takviyedeki hyaluronik asit nereden gelir?
Hyaluronik asit geçmişte ağırlıklı olarak horoz ibiğinden elde edilirdi. Günümüzde ticari üretimin büyük kısmı, Streptococcus zooepidemicus gibi bakterilerle yapılan fermantasyonla gerçekleştirilir [2]. Fermantasyonla üretilen hyaluronik asit hayvan dokusundan elde edilmez. Kaynağı merak edenler etikette ya da üretici beyanında bu bilgiyi arayabilir.
Sodyum hyaluronat ile hyaluronik asit arasındaki fark
Sodyum hyaluronat, hyaluronik asidin sodyum tuzudur. Takviye hammaddeleri çoğunlukla bu tuz formundadır; etikette bileşen adı "hyaluronik asit" olarak yazılırken hammadde sodyum hyaluronat olabilir. İkisi aynı molekülün farklı kimyasal formlarıdır.
Hyaluronik asit hangi besinlerde bulunur?
Hyaluronik asit hayvansal bağ dokusunda bulunduğu için tavuk derisi, kıkırdaklı et parçaları ve kemik suyu gibi besinlerde yer alır. Ancak besinlerdeki hyaluronik asit miktarı ölçülüp etikette verilmez. Bitkisel besinlerde hyaluronik asit bulunmaz.
Araştırmalar ağızdan alınan hyaluronik asit hakkında neyi inceledi?
- Emilim (hayvan): 2016'da sıçanlarda yapılan bir çalışmada, ağızdan verilen yüksek molekül ağırlıklı hyaluronik asidin mide ve ince bağırsak sıvılarında parçalanmadığı, kalın bağırsaktaki bakteriler tarafından küçük parçalara (oligosakkaritlere) ayrıldığı ve bu parçaların kalın bağırsaktan emilerek dokulara dağıldığı bildirilmiştir. Çalışmada, ağızdan alınan hyaluronik asidin emiliminin tartışmalı olduğu da belirtilir. Yazarların bir kısmı hammadde üreten bir firmanın çalışanlarıdır [3].
- Sağlık beyanı: EFSA'nın 2009 değerlendirmesinde ağızdan alınan hyaluronik asit için neden-sonuç ilişkisi kurulamamıştır; onaylı bir sağlık beyanı yoktur [4].
Kolajen ve hyaluronik asit neden aynı formülde bulunur?
Kolajen bir protein, hyaluronik asit ise bir şeker zinciridir; vücutta ikisi de bağ dokusunun ve cildin yapısında birlikte bulunur. Takviyelerde de bu nedenle sık sık aynı formülde yer alırlar. Ancak birlikte bulunmaları, kombinasyon için onaylı bir sağlık beyanı olduğu anlamına gelmez. Kolajenle ilgili onaylı beyan C vitaminine aittir: C vitamini normal kolajen oluşumuna katkıda bulunur. Ayrıntı için Kolajen ve C vitamini yazımıza bakabilirsiniz.
Hyaluronik asit takviyesi alırken etikette neye bakılır?
- Miktar: Porsiyon başına kaç mg hyaluronik asit var?
- Form ve kaynak: Sodyum hyaluronat mı? Fermantasyon mu, hayvansal kaynak mı?
- Molekül ağırlığı: Bazı üreticiler hammaddenin molekül ağırlığını belirtir; etikette zorunlu değildir.
- Birlikte bulunan bileşenler ve yardımcı maddeler: İçindekiler listesinin tamamına bakın.
- Resmî bilgiler ve uyarılar: Onay numarası, gıda işletmecisi, kullanım ve saklama uyarıları.
Etiket okumanın tüm adımları için rehberimize bakabilirsiniz.
GYNAVITA'da hangi ürünlerde var?
- GYNAVITA Collagen No.1 (500 g kavanoz) ve GYNAVITA Collagen No.1 saşe (30 × 10 g) aynı formüldedir: 10 g'lık porsiyonda 100 mg hyaluronik asit bulunur. Porsiyonda ayrıca 7.200 mg hidrolize tip I ve 2.400 mg hidrolize tip III kolajen (sığır kaynaklı) ile 80 mg C vitamini (günlük ihtiyacın %100'ü) yer alır. C vitamini, cilt, kıkırdak ve kemiklerin normal fonksiyonu için normal kolajen oluşumuna katkıda bulunur [5]. Etikete göre yetişkinler tarafından günde 1 ölçek ya da 1 saşe (10 g), 100 ml sıvı gıda ya da 100 g katı gıda ile karıştırılarak tüketilmesi tavsiye edilir.
- GYNAVITA Collagen No.2 (UC-II®): 1 efervesan tablette 20 mg hyaluronik asit bulunur; hammadde mikrobiyal fermantasyonla üretilen sodyum hyaluronattır. 1 efervesan tablette 750 mg glukozamin sülfat, 600 mg kondroitin sülfat, 300 mg MSM, 40 mg Tip II kollajen (doğası değiştirilmemiş, UC-II®), 20 mg hyaluronik asit, 10 mg kara mürver ekstresi ve 1 mg manganez (günlük ihtiyacın %50'si) bulunur. Manganez normal bağ dokusu oluşumuna katkıda bulunur. [5]
- Her iki üründe de etiketteki günlük porsiyon aşılmamalıdır. Hamilelik, emzirme, hastalık veya ilaç kullanımı durumunda doktora danışılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Hyaluronik asit takviyesi nedir?
Hyaluronik asit, vücutta ve ciltte doğal bulunan bir moleküldür. Takviyelerde genellikle mikrobiyal fermantasyonla üretilen sodyum hyaluronat olarak, miligram düzeyinde yer alır.
Hyaluronik asit takviyesi ne işe yarar?
EFSA, ağızdan alınan hyaluronik asit için sunulan sağlık beyanı başvurularında neden-sonuç ilişkisi kuramamıştır. Bu nedenle onaylı bir sağlık beyanı yoktur ve takviyelerde yalnızca bir bileşen olarak tanımlanır.
Sodyum hyaluronat ile hyaluronik asit aynı şey mi?
Sodyum hyaluronat, hyaluronik asidin sodyum tuzudur. İkisi aynı molekülün farklı kimyasal formlarıdır; takviye hammaddeleri çoğunlukla sodyum hyaluronat formundadır.
Hyaluronik asit hangi besinlerde bulunur?
Hayvansal bağ dokusu içeren tavuk derisi, kıkırdaklı et parçaları ve kemik suyu gibi besinlerde bulunur. Besinlerdeki miktarı etiketlerde yer almaz; bitkisel besinlerde bulunmaz.
Ağızdan alınan hyaluronik asit emilir mi?
Bu konu araştırmalarda tartışmalıdır. Sıçanlarda yapılan bir çalışmada hyaluronik asidin kalın bağırsakta bakteriler tarafından küçük parçalara ayrılıp emildiği bildirilmiştir; insanlara ilişkin kesin bir sonuç yoktur.
Takviyedeki hyaluronik asit hayvansal mı?
Günümüzde ticari hyaluronik asidin büyük kısmı bakteri fermantasyonuyla üretilir ve hayvan dokusundan elde edilmez. Geçmişte horoz ibiği de kaynak olarak kullanılmıştır; kaynak üretici beyanından öğrenilebilir.
GYNAVITA Collagen No.1 ve No.2'de ne kadar hyaluronik asit var?
Collagen No.1'in 10 g'lık porsiyonunda (1 ölçek ya da 1 saşe) 100 mg, Collagen No.2'nin 1 efervesan tabletinde 20 mg hyaluronik asit bulunur.
Kaynaklar
- [1] Fallacara A ve ark. Hyaluronic Acid in the Third Millennium. Polymers (Basel). 2018;10(7):701
- [2] Liu L ve ark. Microbial production of hyaluronic acid: current state, challenges, and perspectives. Microb Cell Fact. 2011;10:99
- [3] Kimura M ve ark. Absorption of Orally Administered Hyaluronan. J Med Food. 2016;19(12):1172-1179
- [4] EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to hyaluronic acid. EFSA Journal 2009;7(10):1266
- [5] Avrupa Komisyonu – Beslenme ve sağlık beyanları AB Kaydı (EU Register of nutrition and health claims)
Bu yazı GYNAVITA İçerik Ekibi tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve bir marka yayınıdır. Hamilelik, emzirme, bilinen bir sağlık durumu veya ilaç kullanımı varsa takviye kullanmadan önce doktorunuza danışın.
Takviye edici gıdadır, ilaç değildir; hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz. Çeşitli ve dengeli beslenme ile sağlıklı yaşam tarzı önemlidir.
