Kolajen Takviyesi Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli? Etiket Okuma Rehberi
Hazırlayan: GYNAVITA İçerik Ekibi · Son güncelleme: 03.10.2026
Kolajen takviyesi seçerken etikette önce ürünün "takviye edici gıda" olarak adlandırıldığına ve Tarım ve Orman Bakanlığı onay numarası taşıdığına, sonra porsiyon başına kolajen miktarına (mg), kolajenin kaynağına ve tipine, vitamin-minerallerin %BRD değerlerine ve içindekiler listesine bakın. Türkiye'de takviye edici gıda etiketinde "İlaç değildir. Hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz." gibi zorunlu uyarılar bulunur; "tedavi eder" ya da "iyileştirir" gibi ifadeler taşıyan ürünler mevzuata aykırıdır.
Ürün gerçekten "takviye edici gıda" olarak onaylı mı?
Türkiye'de kolajen ürünleri, Türk Gıda Kodeksi kapsamında yalnızca "takviye edici gıda" adıyla piyasaya sunulabilir [1]. Onaylı ürünlerin etiketinde Tarım ve Orman Bakanlığı'nın verdiği bir onay numarası bulunur; genellikle "T.E.G. Onay No" ya da "Onay No" olarak, numara ve tarih birlikte yazılır (ör. 022486-26.12.2024 biçiminde).
Ayrıca etikette gıda işletmecisinin adı ve adresi, üretici işletmenin kayıt numarası, parti numarası ve tavsiye edilen tüketim tarihi (T.E.T.T.) yer almalıdır. Bu bilgileri bulamıyorsanız ya da ürün yabancı dilde, Türkçe etiketsiz satılıyorsa dikkatli olun.
Etikette mutlaka bulunması gereken uyarılar neler?
Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği'ne göre etikette şu ifadelerin yer alması gerekir [1]:
- "Tavsiye edilen günlük porsiyonu aşmayın."
- "Takviye edici gıdalar normal beslenmenin yerine geçemez."
- "Çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın."
- "İlaç değildir. Hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz." ("İlaç değildir" ifadesinin belirli bir punto büyüklüğünde yazılması zorunludur.)
- "Hamilelik ve emzirme dönemi ile hastalık veya ilaç kullanılması durumlarında doktorunuza danışın."
Bu uyarıların eksik olması, ürünün mevzuata uygun etiketlenmediğinin bir işaretidir.
Porsiyon başına ne kadar kolajen var?
Tebliğe göre ürünlerdeki besin öğeleri ve diğer maddelerin miktarı, önerilen günlük porsiyon üzerinden sayısal olarak yazılmalıdır [1]. Önce porsiyonun ne olduğuna (ör. 1 ölçek = 10 g, 1 saşe, 1 tablet) sonra o porsiyondaki kolajen miktarına bakın. Hidrolize kolajenle yapılan çalışmalarda genellikle günde birkaç gram (yaklaşık 2,5–10 g) kullanılmıştır; bu çalışmaların sonuçları da tutarlı değildir [5]. "Kolajen içerir" yazıp miktar vermeyen ya da kolajeni yalnızca içindekiler listesinin sonunda gösteren ürünlerde porsiyondaki miktar çok düşük olabilir.
İçindekiler listesi, bileşenleri miktarı en fazla olandan en aza doğru sıralar. Kolajen ürünü olduğunu söyleyen bir tozda kolajenin listenin başında olması beklenir.
"Doğası değiştirilmiş kollajen" ne demek?
Türkçe etiketlerde kolajen türü iki şekilde yazılabilir:
| Etiketteki ifade | Anlamı | Tipik miktar |
|---|---|---|
| Hidrolize kollajen / doğası değiştirilmiş kollajen tipleri | Isı ve enzimle küçük peptitlere bölünmüş kolajen (çoğunlukla Tip I ve III) | Gram düzeyinde |
| Doğası değiştirilmemiş kollajen tipleri (ör. UC-II) | Üçlü sarmal yapısı korunmuş kolajen (çoğunlukla Tip II) | Miligram düzeyinde (ör. 40 mg) |
Bu iki kategori birbiriyle gram-gram karşılaştırılmamalıdır. Ayrıntı için Kolajen Türleri: Tip I, II ve III Farkı yazımıza bakabilirsiniz.
Kolajenin kaynağı yazıyor mu?
Kaynak; alerji, beslenme tercihi ve dini hassasiyetler açısından önemlidir. Sığır, balık ya da tavuk kaynaklı kolajen yaygındır. Sığır proteinine, balığa ya da kabuklu deniz ürünlerine duyarlılığınız varsa kaynağı ve içindekiler listesini dikkatle okuyun. Kolajen hayvansal bir proteindir; "vegan kolajen" diye satılan ürünler genellikle kolajen değil, kolajen oluşumuna katkıda bulunan vitamin ve amino asitleri içerir.
Vitamin ve mineraller için %BRD ne anlatır?
Vitamin ve minerallerin miktarı, Beslenme Referans Değeri'nin (BRD) yüzdesi olarak da etikette yazmalıdır; BRD'si olmayan maddeler için "beslenme referans değeri yoktur" ifadesi kullanılır [1]. Örneğin C vitamininin BRD'si 80 mg'dır; 80 mg C vitamini içeren bir porsiyon %100 BRD karşılar. Birden fazla takviye kullanıyorsanız aynı vitaminin toplam miktarını hesaplamak için bu değerler işinize yarar.
C vitamini kolajen ürünlerinde anlamlıdır, çünkü onaylı beyana göre C vitamini cilt, kıkırdak ve kemiklerin normal fonksiyonu için normal kolajen oluşumuna katkıda bulunur [2].
Etiketteki sağlık iddiaları nasıl değerlendirilir?
- Takviye edici gıdalarda bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme iddiası yasaktır [1]. "Eklem hastalığını geçirir", "kırışıklıkları yok eder" gibi ifadeler görürseniz şüpheyle yaklaşın.
- Onaylı sağlık beyanları çoğunlukla vitamin ve minerallere aittir ve "katkıda bulunur" kalıbıyla yazılır (ör. "Biotin ve çinko normal saçın korunmasına katkıda bulunur") [4].
- "2 haftada sonuç", "öncesi-sonrası" fotoğrafları, kesin sonuç vaatleri güvenilir bilgi değildir.
- Kalite belgesi logoları çoğunlukla üretim tesisine ya da firmaya aittir; ürünün kendisinin bir etkisi olduğu anlamına gelmez. ABD'de FDA takviyeleri ürün olarak onaylamaz; "FDA kayıtlı tesis" ifadesi yalnızca tesis kaydını anlatır.
Katkı maddeleri, tatlandırıcı ve aroma
İçindekiler listesinde tatlandırıcılar (ör. aspartam, sukraloz), aroma vericiler, laktoz ve topaklanmayı önleyiciler adı ve E numarasıyla yazılır. Tatlandırıcı kullanan ürünlerde etikette ayrıca belirtilir. Laktoz duyarlılığınız ya da belirli bir katkı maddesinden kaçınma nedeniniz varsa bu bölümü mutlaka okuyun.
Nereden satın alındığı neden önemli?
Ürünü markanın resmî satış kanallarından ya da yetkili mağazalardan almak, taklit ürün riskini azaltır. Tarım ve Orman Bakanlığı, taklit veya tağşiş edildiği tespit edilen gıdaları Güvenilir Gıda portalında kamuoyuyla paylaşır [3]. Ambalajı açılmış ürünleri satın almayın.
Hızlı kontrol listesi
- "Takviye edici gıda" adı ve Bakanlık onay numarası var mı?
- Porsiyon ve porsiyon başına kolajen miktarı (mg) açıkça yazıyor mu?
- Kolajen hidrolize mi, doğası değiştirilmemiş mi; kaynağı ne?
- Vitamin-mineraller %BRD ile verilmiş mi?
- Zorunlu uyarılar eksiksiz mi, hastalık iddiası var mı?
- İçindekiler listesinde kaçındığınız bir bileşen (tatlandırıcı, laktoz, kabuklu deniz ürünü) var mı?
- Gıda işletmecisi, parti no ve T.E.T.T. yazıyor mu?
GYNAVITA'da hangi üründe var?
- GYNAVITA Collagen No.1 (500 g kavanoz ve 30 × 10 g saşe): etikette T.E.G. Onay No 022486-26.12.2024 yer alır; gıda işletmecisi MYMED Teknoloji Sağlık Ltd. Şti.'dir. 10 g'lık porsiyonda 7.200 mg hidrolize Tip I ve 2.400 mg hidrolize Tip III kolajen (doğası değiştirilmiş kollajen tipleri, sığır kaynaklı), 80 mg C vitamini (%100 BRD), 7,5 mg çinko (%75 BRD) ve 2.500 µg biotin bulunur.
- GYNAVITA Collagen No.2 (UC-II®): 1 efervesan tablette 40 mg doğası değiştirilmemiş Tip II kolajen (UC-II®) ile glukozamin sülfat, kondroitin sülfat, MSM ve manganez bulunur; tatlandırıcı (aspartam) ve laktoz içerir.
Sık Sorulan Sorular
İyi bir kolajen takviyesi nasıl anlaşılır?
Etikette takviye edici gıda adı ve Bakanlık onay numarası, porsiyon başına kolajen miktarı (mg), kolajenin kaynağı ve tipi, vitaminlerin %BRD değerleri ve zorunlu uyarılar eksiksiz yer almalıdır. Hastalık tedavisi iddiası taşıyan ürünler mevzuata aykırıdır.
Takviye edici gıdanın onaylı olduğunu nasıl anlarım?
Etikette Tarım ve Orman Bakanlığı onay numarası (T.E.G. Onay No) bulunur. Ayrıca gıda işletmecisinin adı-adresi, üretici kayıt numarası, parti numarası ve tavsiye edilen tüketim tarihi yazmalıdır.
Etikette 'doğası değiştirilmiş kollajen' ne anlama gelir?
Hidrolize, yani ısı ve enzimle küçük peptitlere bölünmüş kolajen demektir. 'Doğası değiştirilmemiş kollajen' ise UC-II gibi yapısı korunmuş ve miligram düzeyinde kullanılan kolajeni ifade eder.
Kolajen takviyesinde günde ne kadar kolajen olmalı?
Hidrolize kolajenle yapılan çalışmalarda genellikle günde birkaç gram (yaklaşık 2,5–10 g) kullanılmıştır. Her ürünün etiketindeki günlük porsiyon esas alınmalı ve aşılmamalıdır.
Takviye etiketinde 'tedavi eder' yazabilir mi?
Hayır. Türk Gıda Kodeksi'ne göre takviye edici gıdaların etiketinde, sunumunda ve reklamında hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme iddiası yer alamaz.
Kalite belgesi logoları ürünün etkili olduğunu mu gösterir?
Hayır. Bu belgeler genellikle üretim tesisinin ya da firmanın yönetim sistemlerini kapsar. Ürünün bir sağlık etkisi olduğunu kanıtlamaz.
Kaynaklar
- [1] T.C. Resmî Gazete – Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği (16.08.2013), Madde 13: Etiketleme
- [2] EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to vitamin C (collagen formation dahil). EFSA Journal 2009;7(9):1226
- [3] T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı – Güvenilir Gıda portalı
- [4] Avrupa Komisyonu – Beslenme ve sağlık beyanları AB Kaydı (EU Register of health claims)
- [5] Myung SK, Park Y. Effects of Collagen Supplements on Skin Aging: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Am J Med. 2025;138(9):1264-1277
Bu yazı GYNAVITA İçerik Ekibi tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve bir marka yayınıdır. Takviye edici gıdalar ilaç değildir; hastalıkların önlenmesi veya tedavisi amacıyla kullanılmaz ve normal beslenmenin yerine geçemez. Hamilelik, emzirme, bilinen bir hastalık veya ilaç kullanımı durumunda takviye kullanmadan önce doktorunuza danışın.